Blog 3 | De Roode Bioscoop in den beginne

Dierbare Vrienden en Liefhebbers,

De tijd vliegt zijn vleugels vol en mensenlief in wat een tempo! Ik bekeek net weer even wat oude foto’s om inspiratie op te doen voor dit blog en ja, de tijd staat niet stil. Wat heet. Welk een piepjonge gasten waren we. Jongens waren we maar aardige jongens, dat dan weer wel. Wat hebben we niet allemaal willen uitspoken en ook echt uitgespookt. Je dacht niet aan centen of aan roem, je deed gewoon wat je moest doen…. En wat je niet laten kon.
Bizar eigenlijk dat een groot deel van dat gevoel nog steeds mijn drijfveer is. Maken wat gemaakt moet worden, doen wat gedaan moet worden. Uiteraard volkomen subjectief en arbitrair maar wel enorm prettig dat veel van die projecten min of meer succesvol bleken. En de Roode Bioscoop is natuurlijk de ideale broedplaats om te experimenteren en al die plannen en plannetjes uit te broeden.
Wat ben ik blij dat in de loop van al die jaren zoveel mensen zich eveneens belangeloos voor dat prachtzaaltje hebben ingezet. De zondagmiddagen in de jaren 80 werden gevuld met muziek en theater en film, we bezaten nooit een rooie cent maar wat een genot om daar deel van te hebben uitgemaakt. En nog steeds trouwens.

FELIX RB 1 blog 3
Sommige mensen denken conceptueel bij het maken van muziektheater, ik handel meer intuïtief. Bij de literaire programma’s bijvoorbeeld lees ik alles wat los en vast zit over een bepaalde schrijver of onderwerp en als dat een paar jaar heeft liggen sudderen begin ik gewoon. Natuurlijk liggen daar ideeën aan ten grondslag maar vooral mijn intuïtie bepaalt welke vorm die gedachten krijgen. En door voor elk project met specifieke muzikanten en acteurs te werken ontstaat vanzelf een richting die past bij het onderwerp.
Bij ons laatste project (Lucebert) wist ik bijvoorbeeld dat de muziek anders moest dan voorheen. Toegankelijker muziek dan voorheen, simpelweg omdat de teksten en beelden al complex genoeg zijn. En dan heb je het geluk dat je iemand tegen het lijf loopt die perfect past binnen dat geheel, heel fijn.
En dat alles is ontstaan in de zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw toen we als jonge honden de theaterhemel beklommen. Ha, en het is nog tot wasdom gekomen ook.
De eerst versie van Bingo bijvoorbeeld vond plaats toen de foyer nog beheerd werd door een fameuze gokautomatenuitbater. Toegang en uitgang via een bedompt steegje aan de Vinkenstraat. De kalkoen van Jan Floor zaliger die in deze eerste versie een kakelende hoofdrol had, werd elke avond na zijn optreden door Floor in de kofferbak van zijn ruime Volvo geladen.
“He, fuile dierebeul, ken je wel tege zo’n onschuldig beessie, straks zeker de pan in!”
Jaja, de overbuurvrouw had toen nog niet in de gaten dat hier een wereldshow in de maak was.

 

En dan laat ik u nu over aan de verpozing die Sinterklaasavond u heeft te bieden. Volgende keer verder,

Uw Dienaar

Felix Strategier

Volg ons en vind ons leuk:

Blog 2 | De Roode Bioscoop in den beginne.

Dierbare Vrienden en aanverwanten,

Afgelopen zaterdag weer eens Café Rosso geleid. Ik vond het bijzonder leuk en fijn en geloof niet dat ik de enige was. Enkele vaste gasten miste ik wel degelijk, hopelijk kom ik die dit seizoen nog een keer tegen.
Volgende week donderdag, de 29ste, komt een serie van 4 voorstellingen in de Roode Bioscoop, met Lucebert in de hoofdrol, heb daar enorm veel zin in en zal mijn krachten sparen om mee te delen in de wervelwind van woord, beeld en muziek. Dat wordt voor u en voor mij een zalige onderdompeling.
Nu verder met de Roode Bioscoop en haar illustere geschiedenis.

FELIX RB 4 website

‘VROLIJKE PROPAGANDA’ OF ‘REVOLUTIONAIRTE RETHORIEK’
De ontwikkeling van de fotografie kwam in de jaren 10 van de vorige eeuw in een stroomversnelling. Stilstaande foto’s gingen bewegen en de eerste stomme films ontstonden. Een ware sensatie, zoiets als de uitvinding van het buskruit. Iedereen wilde natuurlijk getuige zijn van deze magie en al snel werden de eerste bioscooptheaters uit de grond gestampt. Om het ‘christelijk’ volksdeel te bedienen werden door de katholieke kerk Witte Bioscopen opgericht met stichtelijke beelden en fraai bewegende menschen. Zo zag je de overstroming van Parijs (1910) en andere sensationele natuurverschijnselen voorbij komen maar ook simpelweg het uitgaan van een kerk of een kasteel in de storm. De explicateur die deze beelden in de Witte Bioscoop van commentaar voorzag loofde de Heer en sprak van voorbeeldige gelovigen et cetera.

Haha dachten de vrije socialisten van Domela Nieuwenhuis, dat kunnen wij ook. Dus werd de Roode Bioscoop opgericht, de voormalige Wester Bioscoop  Haarlemmerplein 7 te Amsterdam. En daar werden diezelfde filmbeelden vertoond maar dan met een totaal andere explicatie. De kerk die uitging werd daar bestormd door socialisten en vanuit het kasteel werden plannen gesmeed om “het gewone volk” te knechten en nog meer uit te melken. Hoe de Parijse overstroming van 1910 in beide kampen werd becommentarieerd is helaas onopgehelderd gebleven. Hijman Croiset was de begenadigd explicateur in de Roode Bioscoop, men hing aan zijn lippen. Maar al na enkele maanden van ideologische leugens en bedrog hield hij het voor gezien. En al heel snel daarna ging de Roode Bioscoop aan twisten maar vooral aan geldgebrek ten onder.
Vanaf die tijd dus geen revolutionaire retoriek meer.

De exacte feiten over wat er in de periode 1913 tot 1950 aan het Haarlemmerplein gebeurde is onduidelijk, wellicht ziet een lezer dezes kans om archieven te ontwarren en klaarheid te scheppen.
Vanaf de jaren 50 is er weer een beeld van die fantastische zaal. Een lampen fabriek (Excelsior), een bloemenzaak, groentehal, dansschool et cetera maar dus pas eind jaren 70 weer een openbare bestemming. En daar plukken we nu de vruchten van. Halleluja. Volgende week meer.

Uw Dienaar

Felix strategier

Volg ons en vind ons leuk:

Blog 1 | De Roode Bioscoop in den beginne.

Dierbare vrienden,

We beginnen maar even met slecht nieuws. Er zijn flinke uitzaaiingen gezien op de laatste scan. Gewoon vette pech. Ik had er een maand lang enorm de pest over in en ik moet wennen aan de zwaardere medicatie. Dat wennen begint te komen al zal ik qua energie en hoeveelheid werk nog een stap terug moeten doen. Het goede nieuws is dat u nog niet van mij af bent. De knop gaat om en ik ga nog mooie dingen maken met al die geweldige muzikanten en acteurs om mij heen. Zij slepen me door de donkere dagen heen. En u natuurlijk ook vermits u blijft komen. Zo, dat was het slechte nieuws. Klaar.

FELIX RB 3 website

Vorige maand kreeg ik van mijn voormalige compagnon een stapeltje foto’s uit de begintijd van de Roode Bioscoop. Mijn geheugen heeft geen plaats voor exacte data, nooit gehad overigens, dat u niet denkt dat ik dementerend ben. Toch denk ik zeker te weten dat het 1979 of 1980 was. In elk geval was de foyer  verhuurd aan een gokautomatenuitbater en was er geen directe verbinding tussen de zaal en de foyer. Halverwege de jaren 80 kwam de voorkant, nu dus de foyer, leeg en hebben we die erbij gehuurd. En toen pas bleek dat Haarlemmerplein nr 7 in de jaren 10 van de vorige eeuw een bioscoop is geweest. We vonden tekeningen op de muur met ‘kassa’ en zo’n klassiek wijzend vingertje. Bovendien ontdekten we de half verdoken letters op de gevel ROODE BIOSCOOP. Tussen de jaren 20 en de jaren 80 was de Bioscoop van alles maar (nog) geen (bioscoop)theater. Trouwens gokautomatenuitbater dat is toch wel een bijzonder mooi woord als je dat zo ziet staan! Mijn compagnon uit die tijd en nog voor vele jaren was Stef van den Eijnden, medeoprichter van Theatergroep Flint en ook intensief betrokken bij de eerste schreden om van de Roode Bioscoop een avontuurlijk theater te maken voor muziek, theater en poëzie.
In die spannende begintijd organiseerden we op zondagen voorstellingen met korte optredens door beginnende muzikanten en theatermakers. O.a. Carel Kraaijenhof kwam langs met een trio trekzakspelers! En wijzelf natuurlijk ook met korte theaterteksten (o.a. Gombrowitsch, Beckett en Pinter) en onze eigen fijne liedjes. Omdat de foyer dus nog niet van ons was kwam het publiek binnen via een stoffelig en vochtig gangetje aan de Vinkenstraat. En we waren bekend onder de naam De Vinkenhof! Haha, hoe oubollig klinkt dat nu. Maar het was wel fijn daar, in de luwte konden we schaven aan ons repertoire en er was ook nog eens publiek voor. Ook de straatvoorstellingen van Flint (toen nog Gebroeders Flint) maakten we in dat fijne zaaltje.
Voordat wij er in trokken was er een keur aan bedrijfjes actief. De eerder genoemde gokautomatenexploitant, maar ook een bloemenzaak, groenteboer, lampenfabriek en zelfs een dansschool. Beetje bij beetje kwam de historie van de Roode Bioscoop aan het licht. En toen we de naam Roode Bioscoop weer op de gevel hadden geplaatst kwamen er geregeld gemeenteambtenaren langs om te controleren of er seksfilms werden vertoond. Heel klassiek, wij repeterend aan een extravagante show met travestieten en degenslikkers, en dan bezoek van twee ambtenaren met regenjas en gleufhoed. Bijzonder lachwekkend allemaal, zeker als de ambtenaren ook de humor van de situatie inzagen.
Trouwens, in die begintijd vertoonden we ook regelmatig (stomme) films, de klassieke Laurel en Hardy, Buster Keaton, Charlie Chaplin et cetera.
Ik zal u komende weken blijven informeren over die goeie ouwe tijd, haha.

Uw Dienaar

Felix Strategier

Volg ons en vind ons leuk:
Copyright Theatergroep Flint